Alweer een “dorpshuis” in Kerkdriel

Vandaag las ik in de krant dat er vergevorderde plannen zijn om de Sint Martinuskerk aan de Kerkstraat te verbouwen tot dorpshuis. Mijn mond viel bijna open van verbazing. Natuurlijk moet er ruimte zijn om samen te komen en ik snap het sociale belang van een ontmoetingsplek, maar dit plan lijkt veel verder te gaan dan alleen “een dorpshuis”. In de kerk zouden namelijk allerlei functies samenkomen, zoals een bibliotheek, een uitvaartcentrum, een dorpshuisfunctie met bar, kantoren, vergaderruimtes, ontmoetingsruimtes en zelfs ruimtes voor gezondheid en welzijn. Op de gepubliceerde beelden ziet het er zonder twijfel fantastisch uit, maar juist daarom vraag ik me af of dit niet een typisch “over de balk” verhaal wordt.

Mijn grootste zorg is het massale karakter. Zoveel functies onder één dak schreeuwen om forse subsidies en dan blijft de vraag of zo’n enorm complex in een dorp als Kerkdriel ook echt structureel optimaal benut gaat worden. We hebben in het verleden al meerdere pogingen gezien om een dorpshuis of vergelijkbaar centrum van de grond te krijgen, vaak ook met flinke subsidiebedragen, maar het resultaat is tot nu toe niet overtuigend geweest. Je ziet bovendien in andere dorpen binnen onze gemeente hetzelfde patroon: grote multifunctionele centra blijken lastig levensvatbaar, kosten veel geld aan maatschappelijk vastgoed en voelen uiteindelijk eerder als een sportcomplex dan als een gezellige, warme huiskamer voor het dorp. En dat schuurt extra, omdat Kerkdriel veel van de genoemde functies in de basis al heeft. Het voelt dubbelop.

Daarbij spelen er binnen de gemeente ook plannen om de Kreek te renoveren, zodat verenigingen weer beter gebruik kunnen maken van dat complex. Als argument hoor je dan dat dit te ver van het centrum zou zijn, maar eerlijk gezegd vind ik dat discutabel. En dan is er nog een heel praktisch probleem waar ik niemand concreet over hoor: parkeren. Het is in die omgeving nu al regelmatig een ratjetoe. Mensen weten soms van gekkigheid niet meer waar ze hun auto moeten laten, zeker bij drukke momenten. Als ondernemers zich moeten verantwoorden voor een bepaald aantal parkeerplaatsen en zich aan regels moeten houden, dan moet dat voor dit initiatief net zo goed gelden. Gelijke monniken, gelijke kappen, want anders gaat het gegarandeerd mis.

Ook inhoudelijk roept het plan vragen op. We hebben nu al het Witte Huis waar ruimtes voor gezondheid en welzijn zijn, dus wat is precies de toegevoegde waarde om dat nog een keer te gaan realiseren in hetzelfde dorp? In het filmpje krijg ik daarnaast sterk de indruk dat het “dorpshuis” ook een soort lunchroomfunctie krijgt, waar mensen straks kunnen lunchen of iets kunnen drinken. Dat klinkt gezellig, maar het is tegelijk een doorn in het oog voor hardwerkende horecaondernemers in Kerkdriel. Als een stichting met subsidie een horecafunctie gaat bekleden, voelt dat eerlijk gezegd als oneerlijke concurrentie. En dan is er nog de bibliotheek: die zit momenteel naast het gemeentehuis. Moet die weg, verhuizen, werkt het huidige systeem niet? Het is voor mij een raadsel waarom er extra geld en investering nodig zou zijn om een bibliotheek te verplaatsen, puur omdat het beter in het plaatje van dit plan past.

Alles bij elkaar zie ik meer realistische bezwaren dan redenen om hier positief naar te kijken. Initiatieven zijn welkom, zeker als het gaat om ontmoeting, maar moet het zo massaal en groot? Waarom niet kiezen voor een veel toegankelijkere oplossing midden in het centrum, bijvoorbeeld door een winkelpand te huren of kopen en daar een echte ontmoetingsplek van te maken? Denk aan laagdrempelig binnenlopen voor een kop koffie, verzorgd door de plaatselijke horeca, met een galerieachtige sfeer met kunst aan de muur voor warmte en uitstraling. En geef ondersteunende organisaties de mogelijkheid om er simpel en betaalbaar een inloopuur of middag te organiseren. Dat kost vele malen minder, het is praktischer, mensen zijn toch al in het centrum en je loopt er gewoon even binnen.

Mijn gevoel is dat de initiatiefnemers met deze ambitieuze plannen vooral willen laten zien hoe begaan ze zijn met de burgers, maar daarbij onvoldoende kijken naar wat er echt speelt en wat er echt nodig is. Mooie, hippe plannen lossen eenzaamheid en afstand in een gemeenschap niet automatisch op. De kracht zit juist in bewustwording, bescheidenheid en slimme, haalbare keuzes. En die mis ik nu.

En wat moet er dan wél met de kerk gebeuren? Wat mij betreft is het antwoord eigenlijk heel simpel: realiseer sociale huurappartementen. Er is een enorm woningtekort en in andere gemeenten zie je dit soort transformaties juist positief werken. Daarmee maak je het pand rendabel en hoef je het niet overeind te houden met subsidies, dus uiteindelijk met geld van burgers. En binnen zo’n woonconcept kun je prima ook een mooie gezamenlijke ruimte creëren waar bewoners en buurt elkaar kunnen ontmoeten. Dat is pas win-win.